Wikidhamma

Thư Viện Nghiên Cứu Phật Giáo


Trang cập nhật dữ liệu giáo Pháp mới mỗi ngày! Cập nhật thông báo Tại Đây

Bài Giảng Về Kinh Sakkapañha

Pháp thoại Thiền Sư Mahasi

Biên tập Anh Ngữ Tỷ kheo Pesala

Dịch Việt Dhannapālaka

Trong truyền thống Phật giáo, Sakka là tên được đặt cho vua của các vị thần (deva) và pañha có nghĩa là câu hỏi. Vì vậy, Sakkapanha Sutta là bài giảng về lợi ích của chúng sinh mà Đức Phật đã thuyết giảng cho vị vua của các vị thần để trả lời câu hỏi của ông.

Sakka hỏi Đức Phật như sau: “Bạch Thế Tôn, có chư thiên, loài người, a-tu-la (asura), rồng (nāga), càn-thác-bà (gandhabba) và nhiều chúng sinh khác. Những chúng sinh này mong muốn thoát khỏi cãi cọ, xung đột vũ khí, hận thù và bất hạnh. Tuy nhiên, họ không thoát ra khỏi những vấn đề này của cuộc sống. Đâu là kiết sử hay trói buộc (samyojana) khiến họ không thể thực hiện được ước nguyện của mình?”

Ở đây các vị thần được nhắc đến có lẽ là các vị thần Catumahārāja và Tāvatiṃsa, vì những vị thần này được Sakka biết rõ. Chúng ta biết rằng chư thiên Asura ban đầu là kẻ thù của chư thiên Tavatimsa, vì các trận chiến của họ được đề cập trong Dhajagga Sutta và các kinh khác.

Trước đây họ sống ở cõi trời Tāvatimsa (cõi trời 33) nhưng trong lúc say rượu, họ bị Sakka đẩy xuống chân núi Tu Di. Nāga là một loài rắn có thể làm nên những điều phi thường với sức mạnh thần thông của chúng. Gandhabbas là một loại thần Catumahārāja xuất sắc trong khiêu vũ, chơi nhạc và các hoạt động văn hóa khác của thế giới chư thiên. Sau đó, có dạ xoa hay còn gọi là yakkha (một loại quỷ thần), động vật, v.v.

Các vị thần, con người và những chúng sinh khác trong cõi dục giới có tâm chơn chánh. Họ muốn thoát khỏi hận thù, không muốn mang oán hận, không muốn ngược đãi người khác, cũng không muốn bị ngược đãi hay cướp bóc. Họ không muốn trở thành kẻ thù của người khác. Tóm lại, tất cả chúng sinh đều khao khát sự an toàn, hòa bình, tự do và hạnh phúc. Tuy nhiên, tất cả họ đều bị bủa vây bởi nguy hiểm, khốn khổđau khổ. Đâu là kiềng xích (triền) gây ra tình trạng này?

Ngày nay, chúng ta thấy sự kêu gọi toàn cầu về hòa bình thế giới và phúc lợi của nhân loại, nhưng những hy vọng về một thế giới hạnh phúc này vẫn còn lâu mới thành hiện thực. Câu hỏi này tự nhiên xuất hiện làm nguyên nhân dẫn tới sự thất vọng của chúng ta.

Trong câu trả lời của mình, Đức Phật mô tả lòng đố kỵ (issā) và tính hèn hạ (macchariya) là hai kiết sử dẫn đến cảnh ngộ bất hạnh của nhân loại.

Sự đố kị tạo ra ác ý đối với những người giỏi hơn chúng ta. Nghĩa là chúng ta miễn cưỡng khi nhìn thấy người khác trở nên tốt đẹp như mình. Hai gông cùm đố kỵ và ác ý này làm chúng ta thất vọng, dẫn tới cãi vã, thù hận, hiểm nguy và đau khổ. Những người có tánh ghen tị với người khác do sự giàu sang, danh tiếng hoặc địa vị của người đó, thì họ sẽ không bao giờ có được hạnh phúc, cho dù họ có nói thật nhiều về những mong muốn bình an trong nội tâm của họ. Nỗi bất hạnh của họ bắt nguồn từ những kế hoạch xấu xa mà họ ấp ủ chống lại những người mà họ ghen tị. Lẽ đương nhiên, những người ấy trở thành kẻ thù của nhau. Nhiều người đau khổ vì lòng đố kỵ, và chắc chắn lòng đố kỵ này sẽ khiến họ phải chịu đau khổ không thể cứu vãn được trong suốt vòng luân hồi.

Mặc dù, một người mong muốn tránh được các xung đột, hay những điều dẫn tới xung đột. Một người bực bội với bất kỳ người nào lấy được tài sản hoặc sử dụng tài sản của một người. Một người phẫn nộ với bất kỳ sự thân mật nào giữa người mình yêu với người khác; điều này hiển nhiên là gặp trong trường hợp các cặp vợ chồng. Các quan chức thì không hài lòng khi họ phải đối mặt với sự chuyển giao quyền lực cho người khác. Vì vậy ác ý dẫn tới thù hận, hiểm nguy, lo lắng và đau khổ.

Tóm lại câu trả lời của Đức Phật: nguyên nhân gốc rễ của đố kỵ và hèn hạ là những đối tượng giác quan mà người ta thích hoặc không thích, và phân biệt khi nghĩ về chúng. Biện pháp khắc phục là quan sát, ghi nhận mọi hiện tượng phát sinh từ sáu giác quan1Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi, Thân, Ý (6 căn), để tránh những suy nghĩ bất thiện duy những suy nghĩ thiện lành. Đây chính là nội dung của bài thuyết pháp. Bây giờ là một vài lời về phần giới thiệu bài Pháp.

  • 1
    Mắt, Tai, Mũi, Lưỡi, Thân, Ý (6 căn)